یادداشت
ساعت 24 سه شنبه 30 شهریور در ایران اتفاقی مهم افتاد:

عقربه های ساعت برگشت؛ شب و روز متعادل شد و روزمره سر و سامان گرفت ...

ساعت 24 سه شنبه 30 شهریور ماه در ایران یک اتفاق مهم افتاد: عقربه ها یکساعت به عقب برگشت... ساعت برجای خود نشست... زمان متعادل شد... زندگی روزمره مردم سر و سامان گرفت...

همیشه در این فکرم که چرا برخی مواقع در برخی موارد ما خود باعث اذیت و آزار خود می شویم!؟ چرا باید مدت زمان چراغ های سبز و قرمز در چهار راه های اصلی شهر 200 ثانیه باشد و نه 30 ثانیه !؟ چرا باید طرح ترافیک فقط برای اتوموبیل ها باشد و تعداد موتور سیکلت ها در خیابان های تهران بیشتر از اتوموبیل ها باشد!؟ چرا باید آغاز کار ادارات و مدارس و بانکها در ساعات7 تا 8 صبح باشد و نه در ساعت 9 صبح !؟ چرا باید پنجشنبه و جمعه تعطیل باشد و هفته ای 4 روز ارتباطات و مبادلاتمان با بیشتر کشورها قطع باشد و نه جمعه و شنبه !؟ چرا باید عقربه های ساعت را در 6 ماهه اول هر سال یکساعت به جلو برد !؟ و اصولا چرا باید خودمان به دست خودمان زندگی را بر خودمان سخت تر و سردتر کنیم

از برخی چیزها بگذریم و به موضوع روز بپردازیم.

ساعت 24 سه شنبه در ایران بی سر و صدا یک اتفاق مهم رخ داد. عقربه ها یکساعت به عقب برگشت و ساعت در ایران 23 شد. بدین ترتیب وقت طبیعی جایگزین وقت غیرطبیعی شد. بعد از آن یعنی در 3 روز گذشته همه جا صحبت این بود که چقدر خوب شد! چرا که همگان احساس کردند انگاری بیکباره روزمره شان یک سر و سامانی بخود گرفته است.
چیزی که جالب است این است که هیچکس به این حس خوب عمومی توجه نمی کند!؟ هیچکس از خود نمی پرسد وقتیکه همگان از جلو کشیدن ساعت ها ناراضی و ناراحتند و از برگشت ساعت ها به سر جای خودش حس خوبی می گیرند پس دلیل این جلو و عقب بردن ساعت چیست !؟


بعد از جنگ تحمیلی و در سال هائی که کشور بشدت دچارکمبود برق بود و هر منطقه طبق یک برنامه از پیش تعیین شده روزانه 2 بار و هر بار 2 تا 3 ساعت خاموشی داشت؛درسال 1370 بر اساس مصوبه هیات وزیران وقت قرار شد تا هر سال ساعت رسمی کشور در اولین روز فروردین یکساعت به جلو کشیده شود و درآخرین روز شهریور سر جای خودش به عقب برگردد و هدف از این جابجا کردن ساعت و وقت و زمان ؛ استفاده هر چه بیشتر از روشنائی طبیعی  روز و صرفه جوئی در مصرف برق در فصول بهار و تابستان بود.
سال ها بعد یک مقام مسول در توانیر اعلام کرد اجرای این روش حدود 3 تا 4 درصد صرفه جوئی در مصرف برق ایجاد کرده است . هر چند اجرای این مصوبه تا حدودی می توانست به صرفه جوئی در مصرف برق منجر شود لیکن بدون شک تبعات و تاثیرات نا خوشایندی هم داشت که در آنزمان ناچار به پذیرشش بودیم . اما الان چطور ؟


با مرور ساده ای به روزمره مردم در می یابیم که عقب جلو کردن ساعت ها مضراتش بیش از منافعش است. همه ما می دانیم تا اول فروردین حدود ساعت 6 عصر هوا تاریک می شود اما از دوم فروردین که عقربه های ساعت جا به جا می شود این تاریکی به ساعت 7 منتقل می شود.
این یعنی مردم یکساعت دیرتر چراغ های خانه و مغازه خودشان را روشن می کنند. اما از آنطرف کسانی که تا چند روز پیش ساعت 9 شب مغازه ها را تعطیل و ساعت 11 شب می خوابیدند.
حالا ساعت 10 شب مغازه ها را تعطیل و ساعت 12 شب به خواب می روند. یعنی کسانیکه تا اول فروردین از ساعت 6  تا ساعت 11 شب برق زیادی مصرف می کردند از دوم فروردین از ساعت 7  تا ساعت 12  همان برق را مصرف می کنند و این یعنی هیچ تفاوتی در مدت زمان 5 ساعته اصلی مصرف برق ایجاد نمی شود !  


از طرف دیگر همین آدم ها که تا دیروزش ساعت 11 شب می خوابیدند و مثلا ساعت 6 صبح از خوب بر می خواستند از دوم فروردین ساعت 12 خوابیده و همان ساعت 6 صبح باید از خواب برخیزند تا آماده شوند و بموقع به کارشان برسند. اینهم یعنی در این 6 ماه مدت زمان خواب مردم بمدت یک ساعت کمتر می شود. 
این در حالی است که عده زیادی از این مردم خواهران و زنان و دختران کشور ما هستند که با جلو کشیدن ساعت، بعضا بایست در تاریکی و خلوتی قبل از 7 صبح از خانه بیرون بیایند تا بموقع بر سرکارهای خود حاضر باشند.


اینچنین است که ما با اصرار بر ادامه اجرای آن مصوبه آدم هایی را به محل کارشان می کشیم که خواب کافی نداشته و در تاریکی های صبح باید از خانه بیرون بزنند و در طول روز هم با انواع آلودگی های صوتی و هوائی و ترافیک سنگین و بوروکراسی های اداری و ... دسته پنجه نرم کنند ...

اگر از من سوال کنید که چگونه به این نتایج رسیده ام در جواب خواهم گفت کافی است با توجه به اینکه از 3 روز پیش ساعت ها در سر جای طبیعی خود قرار گرفت ؛ اینروزها به روزمره زندگی خودتان و افراد خانواده و همکاران خودتان و حرف های آنها توجه کنید و آنرا با چند روز قبل مقایسه بکنید؛ خواهید دید همه مردم راضی ترند.
چرا که اصولا هر عاملی که حالت طبیعی انسان را بگیرد مشکل ساز است و مردم به وقت و زمان و ساعت طبیعی عادت کرده اند و چنانچه آنرا بهم بزنیم قطعا مشکل ساز خواهد شد . چنانچه در 6 ماهه اول سال  شده است و ما درلابلای مشغله ها و اولویت ها ازآن غافل مانده ایم .


شاید از سوی اقلیتی گفته شود برخی کشورهای اروپایی نیز چنین می کنند.درجواب باید گفت بسیاری ازکشورهای اروپایی به لحاظ اینکه در برخی فصول از روشنائی روزانه کمتری برخوردارند و در برخی جاها حتی این روشنائی به 3 ساعت در روز می رسد ناچار بوده اند از چنین روشی استفاده کنند.
 ضمن اینکه آغاز ساعت رسمی کار ادارات و مدارس در کشورهای اروپایی هم عمدتا 9 صبح است. اما در کشورهائی مثل چین و ژاپن و کره و ... که از روشنائی کافی برخوردار هستند چنین روشی بکارگرفته نشده است. حال سوال اینست که وقتی ایران ما هم بحمداله از روشنائی کافی بهره مند است و ساعت آغاز بکار مدارس و ادارات و بانک ها و ... هم عمدتا 7 تا 8 صبح است و دیگر کمبود برق هم ندارد چه نیازی به ادامه  استفاده از چنین روشی داریم؟ چرا در جا به جائی ساعت ها به اروپا نگاه می کنیم ( که شبیه ما نیستند ) و نه به آسیا  ( که شبیه ما هستند)؟  


دولت سابق با این باور که چون این مصوبه هیات وزیران بوده لذا هیات وزیران هم می تواندآنرا لغو کند و با این فکر که در سال 70 کشور براستی دچار کمبود برق بود و حتی سهمیه بندی و خاموشی های چند ساعته منطقه ای داشتیم ؛ ولی امروزه برق  بقدر کافی تولید می شود و اکنون دیگر حدود 4 درصد صرفه جوئی در مصرف برق ارزش اینهمه نارضایتی و تبعات اجتماعی آنرا ندارد؛ درسال 85 یکباره مبادرت به لغو این مصوبه کرد ولیکن در کشاکش قدرت نمایی های جناحی با واکنش مجلسیان آن زمان روبرو و ناچار شد دوباره این روش را بکار بگیرد. اما دولت فعلی می تواند با یک کار کارشناسی تبعات اقتصادی مثبت و اجتماعی منفی آنرا ببیند و با مجلس تعامل کرده و در هر زمان با لغو این مصوبه این امکان را فراهم آورد که مردم بعد از 25 سال بار دیگر از وقت طبیعی و ساعت طبیعی بهره مند بشوند.

چند سال قبل از مدیرعامل توانیر سوال کردم چرا در برخی ساعات روز چراغ برق کوچه ها و خیابان ها روشن است!؟در پاسخ گفت گاهی وقت ها مقدار و بار نیروی برق بقدری بالا می رود که مجبوریم با روشن گذاشتن چراغ ها مقداری از بار اضافی را تخلیه کنیم...
حال که بحمدا... تولید برق کشور افزایش یافته و مشکلاتی هم که در دهه 60  تا 70  وجود داشت دیگر وجود ندارد؛ بیایید ساعت ها را ( وقت را ) سرجای خود نگه داریم و با حفظ حالت طبیعی در فصول بهار و تابستان به مانند پاییز و زمستان؛ طلوع و غروب و صبح و ظهر و عصر و شب طبیعی تر و طبیعت زیباتری داشته باشیم؛ فرصت خواب و استراحت کافی را هم به مردم هدیه کنیم؛ اذان ظهر بهار و تابستان را هم در همان ساعت 12 بشنویم و مطمئن باشیم آنچه که فرضا از حذف صرفه جوئی 4 درصدی در برق نصیب کشور نخواهد شد در جای دیگری جبران خواهد شد و آنهم رضایت مردم و تعاملات و ارتباطات مردمی زیباتر و سرویس دهی های شهری بهتر.                                                            

 ملت بازار - م.غفارپور 

انتهای مطلب

۰۲ مهر ۱۳۹۵